KINH DOANH THỰC PHẨM KHÔNG CÓ ĐỊA ĐIỂM CỐ ĐỊNH CÓ CẦN XIN GIẤY CHỨNG NHẬN AN TOÀN THỰC PHẨM?

Nhiều cá nhân lựa chọn mô hình kinh doanh thực phẩm lưu động như xe bán đồ ăn, quầy hàng di động, bán thực phẩm tại hội chợ hoặc kinh doanh online kết hợp giao hàng tận nơi. Một trong những thắc mắc phổ biến là kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định có cần xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hay không?

Theo quy định hiện hành, không phải mọi cơ sở kinh doanh thực phẩm đều phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, việc được miễn giấy chứng nhận không đồng nghĩa với việc được miễn các nghĩa vụ về bảo đảm an toàn thực phẩm.

Trong bài viết dưới đây, Luật Thiên Thủy sẽ phân tích chi tiết quy định pháp luật, các nghĩa vụ cần thực hiện và những rủi ro pháp lý mà cơ sở kinh doanh cần lưu ý.

1. Kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định là gì?

Kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định là hình thức kinh doanh mà cơ sở không hoạt động thường xuyên tại một địa điểm cụ thể, cố định.

Một số mô hình phổ biến gồm:

• Xe bán đồ ăn lưu động; 
• Quầy bán thực phẩm tại hội chợ, triển lãm; 
• Bán thực phẩm lưu động theo từng khu vực; 
• Kinh doanh thực phẩm online kết hợp giao hàng nhưng không có cửa hàng cố định; 
• Các hình thức kinh doanh lưu động khác theo thực tế. 

Đây là mô hình khá phổ biến đối với hộ kinh doanh nhỏ lẻ, startup ngành thực phẩm và các cơ sở bán hàng theo mùa vụ.

2. Kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định có phải xin Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?

Không thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận

Theo khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định thuộc nhóm không phải cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Ngoài nhóm này, pháp luật còn miễn giấy chứng nhận đối với một số trường hợp như:

• Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ; 
• Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ; 
• Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn; 
• Kinh doanh thức ăn đường phố; 
• Nhà hàng trong khách sạn; 
• Cơ sở đã có các chứng nhận như HACCP, GMP, ISO 22000, FSSC 22000, BRC, IFS hoặc tương đương còn hiệu lực.  

Như vậy, nếu cơ sở thuộc trường hợp kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh không phải thực hiện thủ tục xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Lưu ý: Việc miễn giấy chứng nhận chỉ áp dụng đối với nghĩa vụ xin cấp giấy phép. Cơ sở vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm trong quá trình kinh doanh.

3. Vì sao pháp luật miễn Giấy chứng nhận cho mô hình này?

Việc miễn cấp Giấy chứng nhận nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với các mô hình kinh doanh quy mô nhỏ hoặc lưu động.

Thay vì yêu cầu cấp giấy phép trước khi hoạt động, cơ quan quản lý sẽ tăng cường công tác:

• Thanh tra; 
• Kiểm tra; 
• Giám sát an toàn thực phẩm; 
• Xử lý vi phạm khi phát hiện hành vi không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. 

Do đó, dù không phải xin giấy phép, cơ sở vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng và độ an toàn của thực phẩm kinh doanh.

4. Nghĩa vụ của cơ sở kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định

Theo Điều 8 Luật An toàn thực phẩm 2010, cơ sở kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ sau:

Bảo đảm an toàn thực phẩm trong quá trình kinh doanh

Cơ sở phải bảo đảm thực phẩm được bảo quản, vận chuyển và kinh doanh đúng điều kiện vệ sinh theo quy định.

Đồng thời, phải chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với thực phẩm do mình kinh doanh.

Kiểm tra nguồn gốc thực phẩm

Trước khi đưa thực phẩm ra thị trường, cơ sở cần kiểm tra:

• Nguồn gốc xuất xứ; 
• Nhãn hàng hóa; 
• Hồ sơ chứng minh nguồn gốc; 
• Các tài liệu liên quan đến chất lượng và an toàn thực phẩm. 

Thực hiện truy xuất nguồn gốc

Trong trường hợp phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn, cơ sở phải có khả năng:

• Xác định nguồn gốc sản phẩm; 
• Phối hợp thu hồi; 
• Hỗ trợ cơ quan chức năng xử lý.  

Cung cấp thông tin trung thực

Người kinh doanh phải cung cấp chính xác cho người tiêu dùng về:

• Thành phần sản phẩm; 
• Điều kiện bảo quản; 
• Hướng dẫn sử dụng; 
• Thời hạn sử dụng (nếu có). 

Không được quảng cáo sai sự thật hoặc gây hiểu nhầm về chất lượng thực phẩm.

Chủ động ngừng kinh doanh khi phát hiện thực phẩm không an toàn

Nếu phát hiện thực phẩm có nguy cơ gây mất an toàn, cơ sở phải:

• Ngừng ngay việc kinh doanh; 
• Thông báo cho khách hàng; 
• Thông báo cho nhà cung cấp; 
• Phối hợp thu hồi nếu cần thiết.  

Báo cáo khi xảy ra ngộ độc thực phẩm

Nếu xảy ra vụ việc ngộ độc hoặc thực phẩm gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, cơ sở phải:

• Báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền; 
• Phối hợp điều tra; 
• Khắc phục hậu quả theo quy định. 

Chấp hành hoạt động thanh tra, kiểm tra

Cơ sở phải:

• Chấp hành quyết định thanh tra;  
• Cung cấp hồ sơ khi được yêu cầu; 
• Hợp tác với cơ quan quản lý trong quá trình kiểm tra. 

Bồi thường thiệt hại nếu gây mất an toàn thực phẩm

Nếu thực phẩm do cơ sở kinh doanh gây thiệt hại cho người tiêu dùng thì phải:

• Bồi thường thiệt hại; 
• Thu hồi sản phẩm; 
• Thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định pháp luật. 

5. Kinh doanh thực phẩm lưu động có phải đáp ứng điều kiện vệ sinh không?

Mặc dù được miễn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm nhưng cơ sở vẫn phải đáp ứng các điều kiện về vệ sinh, bao gồm:

• Người trực tiếp chế biến phải bảo đảm sức khỏe; 
• Dụng cụ chế biến sạch sẽ; 
• Nguyên liệu có nguồn gốc rõ ràng; 
• Thực phẩm được bảo quản đúng nhiệt độ; 
• Không sử dụng nguyên liệu hết hạn hoặc không rõ nguồn gốc; 
• Có biện pháp phòng chống côn trùng, bụi bẩn và ô nhiễm. 

Đây là những điều kiện bắt buộc mà cơ quan quản lý có thể kiểm tra bất cứ lúc nào.

6. Xử phạt khi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm

Việc không phải xin Giấy chứng nhận không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm pháp lý.

Nếu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, tổ chức hoặc cá nhân có thể bị áp dụng một hoặc nhiều biện pháp sau:

• Phạt vi phạm hành chính; 
• Buộc tiêu hủy thực phẩm vi phạm; 
• Buộc thu hồi sản phẩm; 
• Đình chỉ hoạt động kinh doanh; 
• Bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng; 
• Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. 

Ngoài ra, tùy từng hành vi cụ thể, cơ sở còn có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

7. Một số lưu ý khi kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định

Để hạn chế rủi ro pháp lý, cá nhân và doanh nghiệp nên lưu ý:

• Chuẩn bị đầy đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc thực phẩm; 
• Lựa chọn nguồn nguyên liệu từ nhà cung cấp uy tín; 
• Tuân thủ quy định về bảo quản, vận chuyển thực phẩm; 
• Thực hiện đầy đủ quy định về ghi nhãn đối với thực phẩm bao gói; 
• Chủ động lưu giữ hồ sơ để phục vụ việc truy xuất nguồn gốc khi cần thiết; 
• Thường xuyên cập nhật các quy định mới về an toàn thực phẩm. 

Dịch vụ tư vấn giấy phép an toàn thực phẩm tại Luật Thiên Thủy 

Việc xác định cơ sở có thuộc diện phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hay không phụ thuộc vào loại hình kinh doanh, quy mô hoạt động và lĩnh vực thực phẩm cụ thể. Nếu xác định không chính xác, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong quá trình kiểm tra hoặc bị xử phạt.

Luật Thiên Thủy cung cấp dịch vụ:

• Tư vấn xác định trường hợp phải hoặc được miễn Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm; 
• Tư vấn điều kiện kinh doanh thực phẩm theo từng mô hình; 
• Soạn thảo hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; 
• Đại diện khách hàng làm việc với cơ quan có thẩm quyền; 
• Tư vấn xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh trong hoạt động kinh doanh thực phẩm. 

Nếu doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cần tư vấn về giấy phép an toàn thực phẩm hoặc các điều kiện kinh doanh thực phẩm theo quy định hiện hành, hãy liên hệ Luật Thiên Thủy để được hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY

Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh

Hotline: 0911 732 048

Email: congtythienthuy2022@gmail.com