Giới thiệu
Khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) triển khai hoạt động phân phối hàng hóa tại Việt Nam, việc mở cửa hàng, siêu thị hoặc các điểm bán tiếp theo cần được xem xét trên cơ sở quy định pháp luật chuyên ngành. Trong đó, cơ sở bán lẻ và cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất là hai khái niệm quan trọng, có liên quan đến thủ tục cấp phép và việc xem xét thực hiện Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT).
Hiểu đúng các khái niệm này giúp doanh nghiệp xác định mô hình kinh doanh, chuẩn bị hồ sơ phù hợp và chủ động hơn khi mở rộng mạng lưới bán lẻ tại Việt Nam.
Bài viết dưới đây của Luật Thiên Thủy sẽ làm rõ các khái niệm theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP và những vấn đề doanh nghiệp FDI cần lưu ý khi triển khai hoạt động bán lẻ.
1. Cơ sở bán lẻ là gì?
Theo khoản 8 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, cơ sở bán lẻ là địa điểm thực hiện hoạt động bán lẻ.
Hoạt động bán lẻ được hiểu là việc bán hàng hóa cho cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức khác để sử dụng vào mục đích tiêu dùng.
Như vậy, cơ sở bán lẻ là địa điểm trực tiếp thực hiện việc bán hàng cho người tiêu dùng. Tùy theo mô hình kinh doanh, cơ sở bán lẻ có thể được tổ chức dưới hình thức cửa hàng, siêu thị hoặc các mô hình bán lẻ khác phù hợp với quy định pháp luật.
Đối với doanh nghiệp FDI, việc xác định địa điểm kinh doanh có phải là cơ sở bán lẻ hay không rất quan trọng. Đây là cơ sở để doanh nghiệp xem xét nghĩa vụ cấp phép theo quy định về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
Do đó, trước khi triển khai một địa điểm bán hàng mới, doanh nghiệp nên đánh giá bản chất hoạt động, hàng hóa kinh doanh và mô hình vận hành để xác định thủ tục pháp lý cần thực hiện.
2. Cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini và trung tâm thương mại là gì?
Ngoài khái niệm cơ sở bán lẻ, Nghị định 09/2018/NĐ-CP còn đề cập đến một số loại hình phân phối bán lẻ cụ thể.
Cửa hàng tiện lợi
Theo khoản 10 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, cửa hàng tiện lợi là cơ sở bán lẻ chuyên kinh doanh các mặt hàng tiêu dùng nhanh, bao gồm thực phẩm, đồ uống, dược phẩm không kê đơn, thực phẩm chức năng, sản phẩm bổ dưỡng sức khỏe, hóa mỹ phẩm và các sản phẩm thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng hằng ngày.
Đặc điểm của mô hình này là tập trung vào các sản phẩm phục vụ nhu cầu thường xuyên của người tiêu dùng, thuận tiện cho việc mua sắm nhanh.
Doanh nghiệp FDI dự kiến phát triển chuỗi cửa hàng tiện lợi cần xác định rõ danh mục hàng hóa, mô hình hoạt động và các điều kiện cấp phép liên quan.
Siêu thị mini
Theo khoản 11 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP được đề cập trong nội dung nguồn, siêu thị mini là cơ sở bán lẻ có diện tích dưới ngưỡng quy định và thuộc loại hình siêu thị tổng hợp theo pháp luật.
Khi xác định một địa điểm kinh doanh có thuộc mô hình siêu thị mini hay không, doanh nghiệp cần đối chiếu đầy đủ định nghĩa và tiêu chí phân loại có liên quan. Không nên chỉ căn cứ vào tên thương mại mà doanh nghiệp tự đặt cho cửa hàng.
Trung tâm thương mại
Theo khoản 12 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, trung tâm thương mại là địa điểm kinh doanh quy mô lớn, bao gồm nhiều cơ sở bán lẻ và cung cấp dịch vụ được bố trí tập trung, liên hoàn trong một hoặc một số công trình kiến trúc liền kề.
Đây là mô hình có nhiều hoạt động kinh doanh được bố trí trong cùng một khu vực. Khi triển khai hoạt động tại trung tâm thương mại, doanh nghiệp FDI vẫn cần xem xét cụ thể vai trò, mô hình và hoạt động bán lẻ của mình để xác định các thủ tục pháp lý phải thực hiện.
3. Cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất là gì?
Theo khoản 9 Điều 3 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, khái niệm cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở bán lẻ thứ nhất được xác định dựa trên các tiêu chí liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và hệ thống cơ sở bán lẻ tại Việt Nam.
Theo nội dung được dẫn chiếu, khái niệm này bao gồm:
Việc xác định một địa điểm có thuộc trường hợp cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất hay không cần căn cứ vào tình trạng thực tế và đầy đủ các tiêu chí pháp lý áp dụng.
Vì sao cần xác định đúng cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất?
Đối với doanh nghiệp FDI, việc mở thêm điểm bán có thể kéo theo những yêu cầu cấp phép khác với việc lập cơ sở bán lẻ đầu tiên.
Theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP, trong một số trường hợp, việc lập cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất có thể thuộc diện phải thực hiện thủ tục Kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT), trừ trường hợp được miễn theo quy định.
Vì vậy, doanh nghiệp không nên mặc định rằng chỉ cần hoàn thành thủ tục đăng ký địa điểm kinh doanh nội bộ hoặc ký hợp đồng thuê mặt bằng là có thể trực tiếp triển khai hoạt động bán lẻ.
Trước khi mở thêm cơ sở, doanh nghiệp cần rà soát giấy phép hiện có, phạm vi hoạt động được phép, loại hàng hóa kinh doanh và yêu cầu cấp phép đối với địa điểm dự kiến.
4. Cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất có phải thực hiện ENT không?
Kiểm tra nhu cầu kinh tế (Economic Needs Test – ENT) là một thủ tục cần lưu ý khi doanh nghiệp FDI dự kiến lập thêm cơ sở bán lẻ tại Việt Nam.
Theo Điều 23 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, việc xem xét ENT có liên quan đến thủ tục cấp phép lập cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất trong những trường hợp pháp luật quy định.
Tuy nhiên, không phải mọi cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất đều mặc nhiên phải thực hiện ENT. Việc xác định nghĩa vụ này cần dựa trên các điều kiện, trường hợp miễn trừ và quy định áp dụng tại thời điểm doanh nghiệp nộp hồ sơ.
Doanh nghiệp cần kiểm tra các yếu tố như:
Việc đánh giá từ đầu giúp doanh nghiệp chủ động dự kiến hồ sơ, thời gian xử lý và các công việc cần chuẩn bị khi mở rộng hệ thống phân phối.
Dịch vụ tư vấn giấy phép bán lẻ cho doanh nghiệp FDI tại Luật Thiên Thủy
Việc mở cơ sở bán lẻ tại Việt Nam có thể phát sinh nhiều vấn đề pháp lý liên quan đến quyền phân phối hàng hóa, giấy phép kinh doanh, giấy phép lập cơ sở bán lẻ và thủ tục ENT.
Luật Thiên Thủy cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý dành cho doanh nghiệp FDI, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát mô hình hoạt động và chuẩn bị thủ tục phù hợp, bao gồm:
Nếu doanh nghiệp đang có kế hoạch mở cửa hàng, siêu thị hoặc mở rộng chuỗi bán lẻ tại Việt Nam, việc rà soát pháp lý trước khi triển khai sẽ giúp chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và vận hành.
Kết luận
Cơ sở bán lẻ là địa điểm trực tiếp thực hiện hoạt động bán hàng hóa cho người tiêu dùng, trong khi cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất được xác định theo các tiêu chí riêng tại Nghị định 09/2018/NĐ-CP. Việc phân biệt đúng các khái niệm này giúp doanh nghiệp FDI đánh giá nghĩa vụ cấp phép và khả năng phải thực hiện ENT khi mở rộng mạng lưới.
Trước khi đưa cơ sở bán lẻ mới vào hoạt động, doanh nghiệp nên rà soát giấy phép hiện có, mô hình kinh doanh, địa điểm dự kiến và các điều kiện áp dụng. Trường hợp chưa chắc chắn về thủ tục, doanh nghiệp nên tham vấn đơn vị tư vấn pháp lý để xác định đúng yêu cầu theo quy định hiện hành.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
Email: congtythienthuy2022@gmail.com
