Giới thiệu
Khi doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) muốn mở rộng hệ thống cửa hàng, siêu thị hoặc các địa điểm bán hàng trực tiếp tại Việt Nam, việc đáp ứng điều kiện và thực hiện thủ tục xin cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ là vấn đề cần được quan tâm ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.
Không chỉ cần xác định điều kiện cấp phép, doanh nghiệp còn phải xem xét cơ sở bán lẻ dự kiến có thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) hay không. Đây là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến trình tự xử lý hồ sơ và thời gian dự kiến được cấp phép.
Theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP, thủ tục cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ được phân thành hai nhóm chính: trường hợp không phải thực hiện ENT và trường hợp phải thực hiện ENT. Mỗi nhóm có quy trình thẩm định và thời hạn giải quyết riêng.
Trong bài viết dưới đây, Luật Thiên Thủy sẽ phân tích các bước thực hiện, thời gian xử lý và những lưu ý quan trọng để doanh nghiệp FDI chủ động xây dựng kế hoạch mở cơ sở bán lẻ tại Việt Nam.
1. Giấy phép lập cơ sở bán lẻ của doanh nghiệp FDI là gì?
Giấy phép lập cơ sở bán lẻ là giấy phép được cấp cho tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài để thành lập cơ sở bán lẻ theo quy định pháp luật về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Việt Nam.
Cơ sở bán lẻ được hiểu là địa điểm thực hiện hoạt động bán lẻ. Tùy theo mô hình kinh doanh, cơ sở bán lẻ có thể là cửa hàng, siêu thị hoặc địa điểm bán hàng trực tiếp khác đáp ứng điều kiện pháp luật.
Theo Điều 5 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, doanh nghiệp FDI cần phân biệt hai loại giấy phép:
Do đó, việc đã có Giấy phép kinh doanh không đồng nghĩa doanh nghiệp được tự động mở thêm cửa hàng hoặc siêu thị. Doanh nghiệp cần xác định nghĩa vụ xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ trước khi triển khai hoạt động tại địa điểm dự kiến.
2. Trường hợp không phải thực hiện ENT: Quy trình và thời gian cấp phép
2.1. Trường hợp nào không phải thực hiện ENT?
Theo Điều 28 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, thủ tục không phải thực hiện ENT áp dụng đối với cơ sở bán lẻ thứ nhất và cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất thuộc trường hợp được miễn ENT theo quy định.
Đối với cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất, một trong những trường hợp được xem xét miễn ENT là cơ sở có diện tích dưới 500 m², nằm trong trung tâm thương mại và không thuộc loại hình cửa hàng tiện lợi hoặc siêu thị mini.
Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào diện tích mặt bằng để kết luận được miễn ENT. Cần kiểm tra đồng thời vị trí, loại hình cơ sở bán lẻ và các điều kiện pháp luật có liên quan.
2.2. Thời gian giải quyết thủ tục không có ENT
Theo trình tự quy định tại Điều 28 Nghị định 09/2018/NĐ-CP, thời gian giải quyết được xác định theo các giai đoạn sau:
Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ – 03 ngày làm việc
Doanh nghiệp nộp 02 bộ hồ sơ đến cơ quan cấp phép theo phương thức được chấp nhận, gồm nộp trực tiếp, qua đường bưu chính hoặc qua mạng điện tử nếu đáp ứng điều kiện áp dụng.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan cấp phép kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ. Nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, doanh nghiệp có thể được yêu cầu sửa đổi, bổ sung.
Bước 2: Thẩm định điều kiện cấp phép – 10 ngày làm việc
Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan cấp phép kiểm tra việc đáp ứng điều kiện cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ theo quy định.
Nếu doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. Nếu hồ sơ đáp ứng yêu cầu, thủ tục tiếp tục chuyển sang giai đoạn lấy ý kiến cơ quan có thẩm quyền theo quy trình hiện hành.
Bước 3: Lấy ý kiến và xem xét chấp thuận – 07 ngày làm việc
Theo trình tự được công bố trên Cổng Dịch vụ công, hồ sơ được chuyển để lấy ý kiến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan này xem xét và có văn bản chấp thuận hoặc từ chối, nêu rõ lý do.
Bước 4: Cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ – 03 ngày làm việc
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản chấp thuận, cơ quan cấp phép thực hiện việc cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho doanh nghiệp.
Như vậy, tổng các mốc thời hạn nêu trên là 23 ngày làm việc, nếu hồ sơ được tiếp nhận hợp lệ và các giai đoạn được thực hiện đúng thời hạn. Thời gian thực tế có thể kéo dài nếu doanh nghiệp phải bổ sung hồ sơ hoặc phát sinh vấn đề cần làm rõ.
3. Trường hợp phải thực hiện ENT: Quy trình và thời gian cấp phép
3.1. ENT là gì?
ENT là viết tắt của Economic Needs Test, tức thủ tục kiểm tra nhu cầu kinh tế. Đây là cơ chế xem xét một số điều kiện kinh tế, xã hội và tác động của việc lập cơ sở bán lẻ đối với thị trường tại địa phương.
Theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP, thủ tục ENT được đặt ra đối với một số cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất không thuộc trường hợp được miễn kiểm tra nhu cầu kinh tế.
Doanh nghiệp cần xác định đúng trường hợp áp dụng ENT ngay từ đầu, bởi quy trình này có thêm giai đoạn thành lập Hội đồng ENT và đánh giá theo các tiêu chí luật định.
3.2. Quy trình thực hiện ENT và thời gian từng bước
Theo Điều 29 Nghị định 09/2018/NĐ-CP và trình tự thủ tục hành chính được công bố, quy trình cơ bản gồm các bước sau:
Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ – 03 ngày làm việc
Cơ quan cấp phép kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ. Trường hợp hồ sơ chưa hợp lệ, doanh nghiệp được yêu cầu sửa đổi, bổ sung theo quy định.
Bước 2: Thẩm định điều kiện và đề xuất thành lập Hội đồng ENT – 05 ngày làm việc
Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan cấp phép kiểm tra việc đáp ứng điều kiện cấp phép.
Nếu doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. Nếu đáp ứng điều kiện, cơ quan cấp phép đề xuất thành lập Hội đồng ENT theo quy định.
Bước 3: Thành lập Hội đồng ENT – 07 ngày làm việc
Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề nghị thành lập Hội đồng ENT, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện việc thành lập Hội đồng theo trình tự áp dụng.
Bước 4: Hội đồng ENT đánh giá – tối đa 30 ngày kể từ ngày thành lập
Sau khi được thành lập, Hội đồng ENT đánh giá các tiêu chí theo quy định tại Nghị định 09/2018/NĐ-CP. Nội dung đánh giá có thể liên quan đến quy mô thị trường, số lượng cơ sở bán lẻ, tác động đối với hoạt động thương mại và các yếu tố kinh tế - xã hội tại địa phương.
Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày thành lập Hội đồng, Chủ tịch Hội đồng ENT có văn bản kết luận, đề xuất việc cấp hoặc không cấp phép theo kết quả đánh giá.
Bước 5: Chuyển hồ sơ lấy ý kiến và xem xét chấp thuận – 03 ngày và 10 ngày làm việc
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận được văn bản kết luận đề xuất của Chủ tịch Hội đồng ENT, cơ quan cấp phép xử lý hồ sơ theo kết quả đánh giá.
Nếu kết luận đề xuất không cấp phép, cơ quan cấp phép trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do. Nếu kết luận đề xuất cấp phép, hồ sơ được chuyển để lấy ý kiến Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo trình tự được công bố.
Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét và có văn bản chấp thuận hoặc từ chối cấp phép.
Bước 6: Cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ – 03 ngày làm việc
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản chấp thuận, cơ quan cấp phép thực hiện việc cấp Giấy phép lập cơ sở bán lẻ. Trường hợp bị từ chối, doanh nghiệp được thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
3.3. Tổng thời gian xin cấp phép có ENT
Các giai đoạn nêu trên gồm những mốc tính theo ngày làm việc và một giai đoạn đánh giá tính theo ngày kể từ ngày thành lập Hội đồng ENT. Vì vậy, không nên cộng tất cả các mốc và coi đó là số ngày làm việc thuần túy.
Theo thông tin thủ tục hành chính được công bố trên Cổng Dịch vụ công, thời hạn giải quyết thủ tục có ENT được thể hiện là khoảng 55 ngày làm việc, tương ứng khoảng 58 ngày theo cách hiển thị thời hạn của thủ tục. Thời gian thực tế có thể thay đổi tùy tình trạng hồ sơ và tiến độ xử lý tại từng giai đoạn.
Doanh nghiệp nên dự trù thời gian dài hơn trường hợp không có ENT, đặc biệt khi cần hoàn tất thủ tục trước ngày khai trương hoặc thời điểm bắt đầu thuê mặt bằng.
4. So sánh thời gian xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ có ENT và không có ENT
Có thể khái quát sự khác biệt giữa hai thủ tục như sau:
Sự khác biệt không chỉ nằm ở thời gian mà còn ở nội dung thẩm định. Với trường hợp có ENT, doanh nghiệp cần chuẩn bị phương án kinh doanh và tài liệu giải trình phù hợp để phục vụ việc đánh giá nhu cầu kinh tế tại địa phương.
Lưu ý, các mốc trên là thời hạn giải quyết thủ tục theo thông tin pháp lý và thủ tục hành chính được công bố, không phải cam kết rằng mọi hồ sơ đều chắc chắn được cấp phép trong đúng khoảng thời gian đó.
Dịch vụ tư vấn Giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho doanh nghiệp FDI tại Luật Thiên Thủy
Thủ tục xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ đòi hỏi doanh nghiệp phải xác định đúng điều kiện cấp phép, chuẩn bị hồ sơ phù hợp và theo dõi quá trình thẩm định. Với trường hợp phải thực hiện ENT, việc chuẩn bị phương án kinh doanh và tài liệu giải trình còn cần được chú trọng hơn.
Luật Thiên Thủy cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp FDI có nhu cầu mở rộng hoạt động bán lẻ tại Việt Nam, bao gồm:
Với kinh nghiệm tư vấn pháp lý doanh nghiệp và đầu tư nước ngoài, Luật Thiên Thủy hướng đến việc giúp doanh nghiệp hiểu rõ lộ trình cấp phép, chủ động thời gian và hạn chế những vướng mắc có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.
Kết luận
Việc xác định cơ sở bán lẻ thuộc trường hợp có ENT hay không có ENT là bước quan trọng để doanh nghiệp FDI dự kiến đúng lộ trình và thời gian xin Giấy phép lập cơ sở bán lẻ. Trường hợp không phải ENT có tổng các mốc thời hạn cơ bản khoảng 23 ngày làm việc; trong khi thủ tục có ENT cần thêm thời gian thành lập Hội đồng và đánh giá nhu cầu kinh tế.
Để hạn chế rủi ro chậm tiến độ, doanh nghiệp nên rà soát điều kiện cấp phép, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chủ động tính toán thời gian trước khi khai trương. Nếu cần hỗ trợ xác định thủ tục áp dụng hoặc chuẩn bị hồ sơ xin cấp phép, doanh nghiệp có thể liên hệ Luật Thiên Thủy để được tư vấn phù hợp với mô hình hoạt động và kế hoạch kinh doanh tại Việt Nam.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN LUẬT THIÊN THỦY
Địa chỉ: Tòa nhà MORITZ, 140 Nguyễn Văn Khối, Phường Thông Tây Hội, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0911 732 048
